De dag van de stilte

Nyepi, of de Balinese heilige dag van de stilte, wordt gevierd op 19 maart. Het is de meest spiritueel belangrijke dag van het jaar voor Balinese hindoes en het is een ware eer om tijdens deze gunstige tijd op het eiland te zijn.

Op Nyepi is het hele eiland stil, is het gebruik van elektriciteit verboden en moet iedereen, inclusief toeristen, binnen blijven.

Een van de eerste vragen die toeristen altijd stellen over Nyepi is: "Wordt het internet dan ook afgesloten?" Gede Pramana, hoofd van het Bureau voor Communicatie, Informatica en Statistiek van de provincie Bali, bevestigde deze week tegenover journalisten dat, in tegenstelling tot voorgaande jaren, dit jaar alleen het mobiele signaal wordt afgesloten; thuis blijft wifi gewoon werken.

Als de stroom in de accommodatie of het dorp wordt afgesloten, werkt de wifi natuurlijk niet. Hoewel het gebruik van licht en elektriciteit officieel verboden is tijdens Nyepi, laten de meeste hotels, resorts en accommodaties de elektriciteit wel aan staan.

Gasten worden vriendelijk verzocht het elektriciteitsgebruik, met name het gebruik van licht, tot een minimum te beperken.

Pramana verduidelijkte: "Het is niet het signaal dat wordt afgesloten, maar de data-abonnementen. Bellen en sms'en blijven gewoon mogelijk." Hij voegde eraan toe: "Wifi en internet thuis werken nog steeds normaal, er is geen snelheidsverlies. Alleen het data-abonnement op de telefoon is uitgeschakeld."

Hij bevestigde: "Televisie-uitzendingen in Bali, met name, zullen worden stopgezet." "Dat is ons verzoek." De beperkende databundels voor mobiele telefoons zullen naar verwachting van kracht zijn van 6.00 uur op 19 maart tot 6.00 uur de volgende ochtend. Normaal gesproken gaat iedereen op Bali na de Pengerupukan-ceremonies, ook wel bekend als de Ogoh-Ogoh-parades, naar huis of naar zijn accommodatie.

De Ogoh-Ogoh-parades zijn een van de meest opwindende ceremonies in de Balinese cultuur. Iedereen op Bali zal op dit moment de enorme, monsterlijke wezens hebben gezien die in elk dorp op het eiland worden gebouwd.

In elke Banjar werken teams van jonge mannen dag en nacht om angstaanjagende beelden te ontwerpen die op de avond van 18 maart door de straten van hun dorp zullen worden geparadeerd. Het doel is om boze geesten te verdrijven in de aanloop naar de heilige dag van stilte.

Toeristen die op 18 maart op Bali zijn, moeten bij hun accommodatie navragen wat er met de Ogoh-Ogoh-parade gebeurt. Als er iets in hun buurt gebeurt, ga dan zeker naar buiten en sluit je aan bij de gemeenschap die langs de straten staat om de parade te bekijken. Het is echt een aanrader.

Nyepi valt dit jaar slechts enkele dagen voor Eid al-Fitr. Omdat beide religieuze feesten zo dicht bij elkaar plaatsvinden en er die week honderdduizenden mensen in het hele land samenkomen, zullen toeristen een verhoogde politieaanwezigheid op het eiland opmerken.

Politiecommissaris Sudarsana legde uit: "We roepen het publiek op om actief bij te dragen aan de veiligheid in de omgeving, alert te zijn en eventuele verstoringen van de openbare orde en veiligheid onmiddellijk bij de politie te melden."

Met dank aan Wim

Dingklik

Een "Dingklik" is een Indonesische zitplankje.

Een europeaan kan nooit zo zitten als de Aziaat.

"Aziatische hurk" (Asian Squat) is een diepe hurkhouding met voeten plat op de grond, een natuurlijke rustpositie voor veel Aziaten, maar moeilijk voor veel westerlingen door gebrek aan enkel- en heupflexibiliteit, en wordt gebruikt voor rusten, eten, toiletbezoek (ideaal voor ontlasting) en als oefening voor mobiliteit, hoewel het bij verkeerde uitvoering of bestaande klachten pijn kan veroorzaken. 

Houding: Je zit met diep gebogen heupen, knieën en enkels, met je billen laag bij de grond en je voeten volledig plat op de grond.

"Asian Squat": De term verwijst naar hoe gangbaar deze houding is in veel Aziatische culturen, waar het een comfortabele, stabiele rusthouding is voor dagelijkse activiteiten zoals eten, praten en wachten. 

Waarom het moeilijk is voor sommigen?

Gebrek aan flexibiliteit: Veel westerlingen zijn het niet gewend, wat leidt tot een gebrek aan mobiliteit in enkels, knieën en heupen, waardoor ze op hun tenen of bal van de voet moeten gaan staan.

Gewoonte: Het is een kwestie van gewenning; wie van jongs af aan gewend is te hurken, kan dit langer en comfortabeler volhouden. 

Voordelen & Gebruik

Natuurlijke rust: Een stabiele houding met een laag zwaartepunt.

Gezondheid: Bevordert een goede rek op de rug en benen en versterkt de bovenbenen, en is ideaal voor een ontspannen stoelgang (toilet squat). 

Pijn en klachten

Als je het doet zonder flexibiliteit, kan het leiden tot kniepijn (Patellofemoraal Pijnsyndroom) of overbelasting, zeker bij bestaande slijtage (artrose).

Lamlendigheid

Zondag geen wandeling maar gisteren wel een treinreis naar Surabaja. Om naar het erg drukke Soerabaja te kunnen moeten we eerst met de ferrie de oversteek maken naar Ketapang op Java. Terwijl ik weer geniet van het Balinese leven om ons heen denk  ik aan de mensen die erg vriendelijk zijn maar ook vaak zo lamlendig. Na het ferrieongeluk van 2 maanden geleden zijn er meerdere gammele ferries uit de vaart genomen. Daarvoor in de plaats zijn er twee nieuwere boten uit China ingevaren. We lopen naar de steiger om aan boord te gaan en zien daar een enorme roestbak liggen. Is dat onze boot? Jazeker! Waar is de nieuwe boot? Die ligt aan de overkant maar niet in de vaart. Wat nieuw is willen ze nieuw houden! Gelukkig is de zee erg kalm en maken we ons geen zorgen maar we zijn wel blij dat we de overkant hebben bereikt. En als je dan denkt dat de veiligheid is verscherpt dan hebben we het mis. Te lamlendig om de opgang vrij te houden, men kan niet van boord omdat de motors strak voor de trap staan geparkeerd. Niks van geleerd! We lopen in 10 minuten van de haven naar het station. De trein vertrekt om 11.00 uur en doet er 6 uur over. Oh ja, nog even over lamlendigheid geschreven: ze zijn ook te lamlendig om 50 meter te lopen, dan nemen ze de motor. Te lamlendig om hun voeten op te tillen, ze sloffen altijd. Te lamlendig om in de trein het geluid van hun smartphone uit te zetten, een dag zonder geluid en herrie is een dag niet geleefd. Te lamlendig om goed uit hun doppen te kijken en daardoor op de verkeerde stoel in de trein te gaan zitten. Te lamlendig om de klep van het bagagevak in de trein te sluiten. Maar dat ligt toch even anders. Ze laten de klep open staan zodat de koude lucht uit de AC niet direct naar beneden wappert op het hoofd van de passagier. Nu komt dat via de klep in het gangpad. Niet lamlendig dus maar wel slim. Maar ze zijn wel te lamlendig om op straat naar een vuilnisbak te lopen, dus laat maar vallen. Dit doen ze gelukkig niet in de trein, hier halen ze keurig het afval op. Ook vaak te lamlendig om een helm op te zetten, veiligheid staat niet voorop. Te lamlendig om rekening te houden met de medemens, ze zetten hun motor neer zonder om zich heen te kijken of het wel een juiste en veilige plek is voor anderen. Maar ze zijn altijd of bijna altijd erg vriendelijk en behulpzaam vooral als ze wat Roepia’s toegeschoven krijgen want geld is belangrijk, wat ze vandaag verdienen geven ze vandaag uit want deze roepia’s branden in hun zakken. Te lamlendig om wat flappen te sparen voor morgen. Met deze gedachten en een dikke glimlach wandelen we naar een coffeeshop in de buurt van het treinstation in Surabaja. Het klinkt allemaal negatief maar zo bedoel ik het zeker niet want dit is gewoon Indonesië waar wij te gast zijn. Dit zijn gewoon met respect de Indonesiërs We zetten onszelf op een stoel en zijn gelukkig niet te lamlendig om ons bakkie cappuccino op te tillen en te drinken.

Jam karet

Toen ik nog op kantoor werkte, maakte mijn assistente altijd een tijdschema van de vergaderingen en afspraken voor elke dag. Toen ik ouder werd, moest ik zelf mijn afspraakjes opschrijven om niet te vergeten.

Als je jong bent, lijkt het alsof je weinig vrije tijd hebt, omdat er zoveel activiteiten zijn. Maar als we oud zijn en nog maar kort te leven, hebben we heel veel vrije tijd, zonder grenzen. Het grootste deel van die tijd zitten we gewoon lekker niks te doen.

Als we jong zijn, hebben we veel vrienden, maar naarmate we ouder worden, hebben we er minder. Als je op je oude dag nog steeds drie vrienden hebt, ben je een gelukkig en gezegend mens.

Westerlingen denken dat tijd heel waardevol is: “Tijd is geld”, maar dat geldt alleen voor mensen die altijd haast hebben. Indonesië is een natie met een cultuur van geduld. Tijd is heel flexibel, dat wil zeggen dat je hem net als rubber naar believen kunt uitrekken! “Jam karet”! 

Toen ik nog op kantoor werkte, maakte mijn secretaresse altijd een tijdschema van de vergaderingen en afspraken voor elke dag. Toen ik ouder werd, moest ik zelf mijn afspraakjes opschrijven om niet te vergeten.

Westerlingen denken dat tijd heel waardevol is: “Tijd is geld”, maar dat geldt alleen voor mensen die altijd haast hebben. Indonesië is een natie met een cultuur van geduld. Tijd is heel flexibel, dat wil zeggen dat je hem net als rubber naar believen kunt uitrekken! “Jam karet”.

We kunnen afspreken om 10:00 uur.  Afspraak is afspraak maar zo werkt het hier niet. In werkelijkheid kwam hij onder lunchtijd als we aan de dis zaten of na 12.00 uur nog steeds niet. Jou bellen doen ze niet, ze wachten totdat jij belt om dan “maaf” (sorry) als antwoord te krijgen. Dit soort cultuur bezorgt Europeanen het bloed sneller doen koken.

Daarom is het voor iedereen die wilt leven en te doen in Indonesië belangrijk om eerst te leren wachten. De betekenis van drie Indonesische woorden is: Sabar (Geduld), Tunggu (wachten) en Belum (later). Heb je deze drie onder controle dan bespaart je dat een hoop frustratie. 

Wellicht een cursus Indonesisch tijdmanagement volgen een goede eerste opstap om te wennen waarbij elke les een uur te laat begint. Ik vrees dat ik op tijd ben maar de leraar niet. 

Ze kijken liever televisie dan dat ze een tijdje samen rondhangen! Een goed gesprek gaat men uit de weg want dat is lastig. Daar moet men het hoofd bij houden en dat doet pijn. Er is maar één ding waar ze niet op willen wachten: hun wekelijkse of maandelijkse salaris, waarvan ze hopen dat het altijd op tijd wordt gestort.

Landen met een punctualiteit zijn onder andere Duitsland, Nederland en Japan. Zij komen liever te vroeg dan te laat.

In indonesië is geduld een schone zaak en dan altijd blijven glimlachen ook als de stoom uit je oren komt.

We hobbelen verder

De wereldklok is inmiddels half Januari alweer gepasseerd. De rookwolken van het het vuurwerk zijn weer opgetrokken en de eindejaarsvakantie in Indonesië is ook weer voorbij. Het normale slome en soms ongeinteresseerde maar zeer bloemrijke Balinese leven is weer opgepakt althans als we daarover mogen spreken. Het is nog steeds regentijd en de kuilen in het slecht geasfalteerde wegdek worden steeds groter. Als ik naar Negara rij met mijn motor dan zie ik me zoals velen medeweggebruikers genoodzaakt om tussen de gaten te zigzaggen om ervoor te zorgen dat mijn Honda motor niet de klappen krijgt die hij niet kan verwerken. Ik voorzie hierin weinig of geen verbetering. Het binnenstromende geld via de wegenbelasting wordt meer uitgegeven aan prestigeobjecten dan aan de veiligheid van de wegen. Want de verkeersveiligheid begint m.i. toch bij goede berijdbare en goed onderhouden wegen. Een westerse gedachte die hier vaak niet past. Voor ons is het wekelijkse ritueel een wandeling lang het strand en door het bomenrijke gebied tussen de nederzettingen. De vissers halen hun netten in en de moeders koken de dagelijkse pan rijst voor de thuiskomers van land, zee en school. Onder het toeziend oog van een zorgeloos herkauwende karbouw hobbelen we verder in dit mooie warme leven waarbij een duik in het zwembad voor de nodige verkoeling zorgt. 

De ijzervreter

Dat de natuur onverbiddelijk is dat weten we allemaal. Tsunamis, aardverschuivingen tornados, overstromingen en ga zo maar door. Het zijn allemaal verwoestende elementen van de natuur. Wij wonen aan zee en dan is ook duidelijk merkbaar dat dit element van de natuur ook radicaal verwoestend kan zijn. En dan heb ik het niet over de het water en de golven maar over de zoute zeewind die alles wat van ijzer is vernietigd. Een onverzadigbare ijzervreter. Het roestproces gaat in een snel tempo. Hier verderop is er vier jaar geleden een prachtig hekwerk geplaatst en daar is nu weinig meer van over. Volledig weggevreten! Ondanks diverse schilderbeurten om te trachten het ijzer te beschermen is ook hier het zout onverbiddelijk geweest. 

De visvrouwen

Het is zes uur in de ochtend. Het is laag water en dus ligt het brede strand voor me. Terwijl de zon met zijn rode gloed omhoog kruipt loop ik richting Airkuning waar veel bedrijvigheid is op het strand omdat veel vissers terugkomen van hun nachtelijk hengelavontuur. De vrouwen staan ze al op te wachten om de vangst naar huis te brengen.

Kinderen zijn blij

Het gewone leven krijgt zijn vorm weer langzaam terug en dat komt mede omdat iedereen op Bali twee keer is gevaccineerd en dan leeft men, mede door het geloof, in de overtuiging dat men geen Corona meer kan krijgen. De derde boosterprik komt in januari. De doorgaans erg drukke priktent in Negara is opgedoekt. De enkeling die nog een tweede prik moet krijgen kan in de kliniek terecht. Het dragen van het mondkapje wordt al steeds minder serieus genomen terwijl dat nog steeds een landelijke verplichting is. De controle hierop is heel ver te zoeken Ook  de scholen zijn weer volop aan de slag weliswaar in gedeelde klassen maar er is weer flink reuring  op het schoolplein en in in klas. De kinderen zijn zichtbaar happy dat ze na anderhalf jaar thuishangen weer op school mogen zijn.

Kleur op straat

De Coronacrisis veroorzaakt een enigszins saai leven. We kunnen en willen niet reizen totdat die akelige blokkades van quarantaine en PCR-testen zijn opheven. En toch is er van alles te beleven. We gaan wandelen en dat doen we iedere dag. We moeten dan altijd naar beneden kijken want de vele honden zijn niet zo opgevoed dat ze hun behoeften in de berm doen. Waar ze lopen, daar schijten ze. Maar we kijken vooral om ons heen en dan is er veel te zien en te ontdekken. De natuur laat zich zien maar het zijn vooral de mensen en dan vooral de oudere vrouwen die het vroege straatbeeld kleur geven. Vandaar dat we nooit zonder camera de deur uitgaan. Hoe vroeger op de dag des te fraaier. Wellicht zijn ze dan nog fris en fruitig want later als de zon heet is dan zie je ze niet meer. Dan zitten ze meestal op het erf in de schaduw. En wat ons dan vooral opvalt is dat er zo weinig mannen op straat lopen. En dan vooral lopen want op de motor zie je er genoeg. Het is een bekend gegeven dat de Balinese man behoort tot de categorie “de luiste man van Indonesië”. De luiste man? Ik moest even bladeren in Wikipedia voor het woord “lui”. En dan lees je…lui, luier, luist. Gek eigenlijk dat zijn woord als “luier” in zo’n rijtje staat. Maar goed….de Balinese man en dan dan wil ik uiteraard niet generaliseren want er zijn altijd uitzonderingen, is nou eenmaal niet bereid een stap teveel te zetten. Zo is het leven hier nou eenmaal. Waarom gaan lopen als er één of meerdere motors voor de deur staan? Een uitzondering zijn degenen die niets te besteden hebben. Die hebben nog niet eens een  broek aan hun reet, laat staan een gemotoriseerde tweewieler. Ook hij, net zoals wij, loopt zijn dagelijkse rondje van A via B naar C en terug.

Waar is mijn broek?

Het sterke geslacht

Ik kom niet dagelijks op de markt maar toch wel regelmatig. En dan valt me altijd weer een paar dingen op waarbij ik me afvraag waarom? Sinds de Covid-noodwet PPKM-4 van kracht is, is het erg stil, weinig klandizie. Komt dat nou omdat ik steeds op het verkeerde moment daar ben of komen er nu echt minder mensen waarvan ik de reden niet zo één twee drie kan bedenken. Als ik over de markt loop dan dan zie ik weinig mondkapjes op de juiste manier gedragen en ik zie nog veel minder controle…..sterker nog: geen controle! Dus de angst om gecontroleerd te worden zal het niet zijn. En toch ligt er overal volop groenten, fruit en andere zaken. Wellicht komt het omdat de mensen minder te besteden hebben en zelf de groenten verbouwen op het land. Ik weet het niet! Ik trek dan toch de voorzichtige conclusie dat er volop handel is met minder klanten en dat betekent in mijn ogen dat er veel bij de koeien en ander vee terecht komt. Laatst liep ik door de bananenhoek en het barstte daar van de overrijpe exemplaren. In mijn ogen toch redelijk onverkoopbaar. De markt is een wirwar van smalle slecht geplaveide steegjes en dat zorgt er voor dat het niet eenvoudig is, in mijn ogen, om de goederen bij de stalletjes te krijgen.  Dit groente-fruit-vis-vleesdoolhof is onbereikbaar voor motoren, fietsen en auto’s. De kleine pick-ups met de goederen komen tot aan de parkeerplaats aan de achterzijde. Daar wordt het verder te voet naar de stalletjes gebracht. En dit gebeurt met de handel in zakken of dozen op het hoofd gedragen. Als ik dit zie krijg ik acute pijn in mijn nek maar voor de “dragers” de normaalste zaak van de wereld. Het is gewoonweg overleven. En wat me dan vooral opvalt is dat het merendeel van deze hardwerkende mensen vrouwen zijn. De mannen zijn veruit in de minderheid en dan tassen ze ook nog één zak rijst minder op de kop dan de vrouwen. Ik heb best veel respect voor deze mensen die op een harde manier aan hun geld moeten zien te komen. En echt veel zal het niet zijn. Maar dan rest mij de toch de vraag waarom de één zes zakken rijst op de kop tast en de ander maar!! vijf? En dat niet één keer maar misschien wel tien of meer keren per lading. Zou het dan toch te maken hebben met het sterke geslacht? Voor mij een grote vraag! Wie het antwoord weet mag dit kenbaar maken via mijn bericht op Facebook. Ik ben benieuwd.

Rechts de gele truck die met de hand wordt gelost, zakken op het hoofd en gaan.

Semangka

Het is de droge tijd. Tot oktober/november zou het kurkdroog moeten zijn. Maar de de afgelopen weken heeft het regelmatig geregend en roept men dat de regentijd vroeg is begonnen. We zullen het zien. In de maanden van deze “droge” periode wordt er geen rijst geplant. Om de sawas toch een opbrengst te laten genereren wordt er op veel velden watermeloenen (Semangkas) geteelt. Inmiddels zijn deze vruchten rijp om van het veld gehaald te worden en te worden verhandeld. Het halen van het veld naar de vrachtauto wordt gedaan door alleen vrouwen die deze zware vruchten te voet in een mand op het hoofd naar de weg lopen. Daar worden ze verzameld, gewogen en ingeladen.

Het spelletje op de markt

Ik ga vanmorgen naar de Pasar in Negara om het dagelijkse portie fruit te kopen. Nadat ik mijn motor aan de achterzijde, de sluipingang, van de markt heb geparkeerd loop ik de markt op via een wiebelig plankje naast een tafeltje met een grote bak kwarteleitjes. Die loop ik voorbij want die hoef ik niet. Eerst ga ik naar de man van de ananasjes. Ze liggen daar al schoongemaakt op me te wachten. RP 5.000 (35 ct) per stuk. Maar eerst goed kijken of ze de juiste rijpheid hebben. Zijn ze wittig dan zijn ze te hard en hebben weinig smaak. Zijn ze erg geel dan zijn ze overrijp en heb je kans op rotte plekken. Dus niet té wit en niet té geel en dan zijn ze heerlijk. Dan door naar een gang verderop. Daar zit de appelvrouw en zij heeft lekkere appels. De prijs is RP 45.000 (2,70 euro) per kilo en daar doet ze niets van af maar ze weegt wel meer af dan 1 kilo, dus mag het wat meer zijn voor de zelfde prijs. Zij gelukkig, ik gelukkig! Dan aan de overkant zit de mangovrouw en die probeert me altijd af te zetten. Maar ik ken ze inmiddels dus dat lukt haar nooit. En toch ga ik altijd bij haar de prijs vragen terwijl ik weet dat ze een “buleprijs” (wittehoofdenprijs) zegt. Is haar prijs te hoog en dat is altijd dan zeg ik niks en loop verder. Zoals ook vandaag. Ze vraagt RP 30.000 (1,89 euro) de kilo zonder te verblikken of te verblozen. Veel te duur, zeg ik haar en loop door. Aan de andere kant van de markt vlakbij de zijuitgang zit ook iemand met de “mangga golek”. Ik vraag hem de prijs en hij zegt me RP 20.000 (1,20 euro) de kilo. Is redelijk maar ik wil minder betalen. Dat is niet bespreekbaar. 20.000 de kilo en dat is het. Take it or leave it. Ik pak twee flinke manggas en geef ze hem en natuurlijk weet ik dat het meer als een kilo is. Hij legt ze op de weegschaal en ik zie dat het inderdaad ong. 3 ons meer is maar de man zegt niets en doet ze in een zakje. Ik geef hem een groen briefje van 20.000. Hij geeft met het zakje en zegt met een knipoog “bonus covid”. Geweldige verkoper en ik ben de winnaar met de uiteindelijke prijs van RP 14.000 (0,85 ct) en ik ben maar niet terug gegaan naar die vrouw van 30.000 om mijn duim op te steken. Via de uitgang bij de taxistandplaats heb ik markt weer verlaten. Het is gewoon leuk om op de markt dit spelletje van koop- en verkoop te spelen. 

De achteringang met het wiebelige plankje, nu overbodig maar als het regent dan is dit de enige manier om je voeten droog te houden.

De taxistandplaats bij de zijuitgang

Heerlijke ananasjes, eetklaar in een zakje. 

En hier hebben ze mangga golek

En het stalletje van de appelvrouw

De pot

Vandaag hebben we het even niet over bloemetjes, rijstvelden, zonsopkomsten en het mooie strand. En we hebben het zeker niet over dat Covid-virus, met alle aanverwante toestanden, wat ons leven toch al teveel beinvloed. Laten we eens schrijven over heel iets anders. Soms is het stinkend, soms spik en span en lekker geurend, soms is het glanzend en soms is het verwarmend. We hebben het over de “pot”, oftewel “ de houten doos” oftewel gewoon het toilet. Ons leven speelt zich de afgelopen negen jaar vooral af op Bali en andere Aziatische landen. En neem maar van ons aan dat we al heel wat “kleinste kamertjes” van allerlei pluimage zijn tegen gekomen. Sommigen waren niet te harden en daarom namen we al niet de moeite om de gammele deur die op een kier stond, te openen. Het ongeriefelijke kwam ons hartelijk tegemoet. Maar als je echt moet dan diep ademhalen en toch maar die deur openen en vooral niet nadenken en proberen het zo snel mogelijk te doen en snel opgelucht wegwezen. Hier op Bali en dan heb ik het vooral over ons dorp, pleegt men de daad nog vaak in een gammel hok met een hurktoilet of soms alleen maar een gat in de grond. De toiletpot is hier een uitzondering. Er zijn bij ons dorpelingen bekend die het in de open lucht doen op de rand van het strand, de bips afspoelen in zee. 

Wij doen het op de westerse manier, want als we het gehurkt moeten doen dan komen we niet meer overeind en onze glanzende witte pot is ook uitermate geschikt voor een moment van bezinning in de zithouding. Is de daad gedaan dan gebruiken we wel volgens Aziatisch gebruik, de “cebok”. Dit is een kleine douchekop waarmee het restant van de daad uit de anus en de bilnaad wordt gespoten. Dat voorkomt ook enige jeuk als er een remspoor is achtergebleven.

Een zeer schone manier van je reet afvegen en daarom gebruiken wij geen papier van de rol. Er hangt hier wel zo’n rol maar die gebruiken we om de neus te snuiten vóór het naar bed gaan. De meest comfortabele pot hebben we mogen beleven in Japan. Wat is dat een genot. In dat overigens prachtige land ga je voor je plezier zitten bloggen op het toilet. Terwijl je billen worden verwarmd kom je volledig tot rust en na afloop van de daad komt er automatisch een straaltje warm water waarmee je poepgaatje op een zeer verwende manier wordt gereinigd. De bediening van de Japanse pot kan ook handmatig via het bedieningspaneel. Nog niet klaar geblogd of gesurfd op het internet dan blijf je toch gewoon nog effe lekker zitten met de broek op je enkels totdat je trek hebt in een bakkie koffie want dan is het de hoogste tijd om de pantalon omhoog te hijsen en het verwenkamertje te verlaten.

De houten doos zoals ik ‘m ken uit de tijd dat ik bij mijn oma mocht logeren

Geen papier maar wel de “cebok” of kontdouche.

De Indonesische “Kamar mandi”.

Het heerlijke Japanse toilet met de verwarmde bril en het bedieningspaneel