Betelnoten kauwen: Kan het kwaad?
STEL dat u in een Aziatisch land op straat loopt. Een voorbijganger lacht u vriendelijk toe. Zijn tanden zijn zwart en zijn mond zit vol bloedrood speeksel. Dan spuugt hij op de stoep, waardoor er een vieze rode vlek achterblijft. U ziet het al: hij kauwt betelnoten.
Van Oost-Afrika, Pakistan, India en heel Zuidoost-Azië tot Papoea-Nieuw-Guinea en Micronesië zijn er honderden miljoenen betelkauwers — zo’n 10 procent van de wereldbevolking. Betelnootverkopers staan, soms samen met hun kinderen, op de markt en op straat om hun waren aan de man te brengen. Er zijn ook verkopers die proberen klanten te trekken met neonreclame en uitdagend geklede vrouwen.
Wereldwijd levert de verkoop van betelnoten miljarden dollars per jaar op. Maar wat zijn betelnoten eigenlijk? Waarom zijn ze zo populair? Welk effect heeft betelkauwen op de gezondheid? Wat is de Bijbelse kijk op deze gewoonte? En hoe kunnen betelkauwers van hun verslaving afkomen?
Wat zijn betelnoten?
Wat een betelnoot wordt genoemd, is eigenlijk de steenvrucht van de pinangpalm (betelnootpalm), een boom die in het gebied van Zuidoost-Azië en de Stille Zuidzee voorkomt. De naam betel komt van de betelpeperstruik, die niet verwant is aan de pinangpalm. Betelkauwers rollen een stukje betelnoot samen met een beetje kalk in een betelblad. Door de kalk komen er alkaloïden vrij, die een opwekkende werking hebben. Soms worden er kruiden, tabak of zoetstoffen aan toegevoegd om de smaak te versterken.
Dit mengsel bevordert de speekselvorming en kleurt het speeksel bloedrood. Betelkauwers hebben de gewoonte geregeld te spugen, zelfs vanuit een rijdend voertuig. Voorbijgangers zijn hier niet altijd even blij mee!
Een genotmiddel met ernstige gevolgen
„De betelnoot wordt al sinds de oudheid gebruikt en speelt een belangrijke rol in het maatschappelijke, culturele en zelfs religieuze leven”, stond in het Oral Health Journal. „Gebruikers denken vaak dat betelkauwen geen kwaad kan en zeggen dat het leidt tot een prettig gevoel, een euforische stemming, [en] warme tintelingen (...) Maar er is aangetoond dat het beslist niet ongevaarlijk is.”
Volgens deskundigen op het gebied van drugspreventie heeft een van de alkaloïden in betelnoten een verslavende werking. Sommige mensen kauwen wel vijftig betelnoten per dag! Al snel verkleurt iemands gebit, en zijn tandvlees kan aangetast raken. Volgens het Oral Health Journal wordt het mondslijmvlies van mensen die geregeld betelnoten kauwen, bruinrood en vaak verschrompelt het. Sommige gebruikers krijgen orale submukeuze fibrose, een chronische aandoening waarbij het mondslijmvlies steeds verder aangetast wordt.
Betelkauwen wordt ook in verband gebracht met een vorm van mondkanker die oraal plaveiselcelcarcinoom wordt genoemd en die ook achter in de keel kan voorkomen. Het feit dat er in Zuidoost-Azië onder volwassenen veel gevallen van mondkanker zijn, lijkt dit te bevestigen. In Taiwan gaat het bij 85 procent van die gevallen om betelkauwers. En The China Post zegt dat „het aantal gevallen van mondkanker — een van de tien belangrijkste doodsoorzaken in Taiwan — er de afgelopen veertig jaar bijna is verviervoudigd”.
In andere landen is de situatie niet veel beter. In de Papua New Guinea Post-Courier stond dat de betelnoot „volgens het medisch genootschap van Papoea-Nieuw-Guinea minstens tweeduizend dodelijke slachtoffers per jaar maakt en verantwoordelijk is voor heel wat gezondheidsproblemen”. Volgens een arts die medische boeken schrijft, „heeft chronisch betelnootgebruik minstens zo veel schadelijke gevolgen als roken”, waaronder hart- en vaatziekten.
