Nyepi

Mijn laatste wandeling in dit Balinees jaar. Vandaag is het Balinees oudjaar. Morgen is het Hari Nyepi wat ook nog eens gelijk valt met Idul Fitr, het suikerfeest. Het is zoiets als dat Pasen en Pinksteren op dezelfde dag valt 😂😂. Met deze dag van de stilte begint het Balinese Nieuwjaar om 06.00 uur. Vandaag is het de dag van de Ogoh Ogoh parades. Dit zijn reusachtige, demonische beelden van bamboe en papier-maché die worden gemaakt voor een optocht op de vooravond van Nyepi. Ze symboliseren negatieve energieën en kwade geesten, die tijdens de Pangrupukan-processie door de straten worden gedragen en daarna vaak ritueel op het strand worden verbrand. Onderweg zag ik al enige poppen klaarstaan om naar het beginpunt van de parade in 16.00 gebracht te worden. Morgen dus Nyepi en dan mag er niemand op straat komen. Havens en vliegveld zijn gesloten. Een dag van volledige stilte!

De dag van de stilte

Nyepi, of de Balinese heilige dag van de stilte, wordt gevierd op 19 maart. Het is de meest spiritueel belangrijke dag van het jaar voor Balinese hindoes en het is een ware eer om tijdens deze gunstige tijd op het eiland te zijn.

Op Nyepi is het hele eiland stil, is het gebruik van elektriciteit verboden en moet iedereen, inclusief toeristen, binnen blijven.

Een van de eerste vragen die toeristen altijd stellen over Nyepi is: "Wordt het internet dan ook afgesloten?" Gede Pramana, hoofd van het Bureau voor Communicatie, Informatica en Statistiek van de provincie Bali, bevestigde deze week tegenover journalisten dat, in tegenstelling tot voorgaande jaren, dit jaar alleen het mobiele signaal wordt afgesloten; thuis blijft wifi gewoon werken.

Als de stroom in de accommodatie of het dorp wordt afgesloten, werkt de wifi natuurlijk niet. Hoewel het gebruik van licht en elektriciteit officieel verboden is tijdens Nyepi, laten de meeste hotels, resorts en accommodaties de elektriciteit wel aan staan.

Gasten worden vriendelijk verzocht het elektriciteitsgebruik, met name het gebruik van licht, tot een minimum te beperken.

Pramana verduidelijkte: "Het is niet het signaal dat wordt afgesloten, maar de data-abonnementen. Bellen en sms'en blijven gewoon mogelijk." Hij voegde eraan toe: "Wifi en internet thuis werken nog steeds normaal, er is geen snelheidsverlies. Alleen het data-abonnement op de telefoon is uitgeschakeld."

Hij bevestigde: "Televisie-uitzendingen in Bali, met name, zullen worden stopgezet." "Dat is ons verzoek." De beperkende databundels voor mobiele telefoons zullen naar verwachting van kracht zijn van 6.00 uur op 19 maart tot 6.00 uur de volgende ochtend. Normaal gesproken gaat iedereen op Bali na de Pengerupukan-ceremonies, ook wel bekend als de Ogoh-Ogoh-parades, naar huis of naar zijn accommodatie.

De Ogoh-Ogoh-parades zijn een van de meest opwindende ceremonies in de Balinese cultuur. Iedereen op Bali zal op dit moment de enorme, monsterlijke wezens hebben gezien die in elk dorp op het eiland worden gebouwd.

In elke Banjar werken teams van jonge mannen dag en nacht om angstaanjagende beelden te ontwerpen die op de avond van 18 maart door de straten van hun dorp zullen worden geparadeerd. Het doel is om boze geesten te verdrijven in de aanloop naar de heilige dag van stilte.

Toeristen die op 18 maart op Bali zijn, moeten bij hun accommodatie navragen wat er met de Ogoh-Ogoh-parade gebeurt. Als er iets in hun buurt gebeurt, ga dan zeker naar buiten en sluit je aan bij de gemeenschap die langs de straten staat om de parade te bekijken. Het is echt een aanrader.

Nyepi valt dit jaar slechts enkele dagen voor Eid al-Fitr. Omdat beide religieuze feesten zo dicht bij elkaar plaatsvinden en er die week honderdduizenden mensen in het hele land samenkomen, zullen toeristen een verhoogde politieaanwezigheid op het eiland opmerken.

Politiecommissaris Sudarsana legde uit: "We roepen het publiek op om actief bij te dragen aan de veiligheid in de omgeving, alert te zijn en eventuele verstoringen van de openbare orde en veiligheid onmiddellijk bij de politie te melden."

Met dank aan Wim

De koe

 Tijdens mijn wekelijkse “rondje” in de natuur van Sumbersari en omliggende dorpen kom ik ook regelmatig door het kleine dorp Bongan. Inmiddels kennen een aantal mij wel en is het eenvoudig een “social talk” met een groepje vrouwen te maken. Ik zie in de berm een koe staan en dus was het gespreksonderwerp geboren” de Koe”. Dit dorp heeft ongeveer 500 inwoners, verdeeld in drie groepen. Ten eerste de oorspronkelijk Bongan Hindoes. Zij waren daar als eerste. Ten tweede de Nusa Penida Hindoes en dan ook nog wat Moslims die met 80 inwoners in de minderheid zijn. Alle families hebben gemiddeld drie à vier koeien. Niet zo bijzonder maar ze zijn bruin en geven geen melk, behalve voor het kalf na de geboorte. Maar voor de Balinese Campina geven ze geen druppel. Ze worden gehouden voor de verkoop want de koeien slachten en eten doen de Hindoes niet. De weinige moslims wel. Dus is het voor de Hindoes onvervalste koe(ien)handel. Momenteel brengt een volwassen koe RP 8 juta op. De prijs zakt omdat er goedkopere en dikkere koeien van het nabijgelegen eiland Sumba worden gekocht en met een koeienboot naar Bali worden gevaren. Het houden van koeien betekent elke dag vers gras snijden in de berm langs de weg of tussen de bomen. Een flinke klus handmatig met de Sabit.Ze laten ze ook grazen op de velden maar dan wel aan een touw. Dat betekent wel regelmatig de koe verpinnen. Voor het nageslacht van de koe en de handel gaat men eerst nog vroegtijdig langs bij één van de vijf stieren in het dorp. Voor RP 100.000 (5 euro en een dubbeltje) mag deze macho zijn zaad lozen. Een dorp verderop kost dit RP 150.000 per keer. Iets duurder! Dit doet hij max 2x per dag daarna is ie uitgeput. Na de lozing, om de stier (Banteng) weer enigszins op krachten te brengen wordt door de eigenaar van het vrouwtje 4 eendeneieren in de schuimende bek van de stier geworpen. Is de bevruchting succesvol dan volgt na 300 dagen de geboorte van het kalf en kan een paar maanden later verkocht worden indien er geld nodig is en nodig hebben ze dat altijd! Is de bevruchting niet gelukt (geen garantie want dat is nogal een lastig begrip op Bali) dan moet de koe (Sapi Betina) 6 maanden wachten voor de volgende poging. Blijkbaar is het nogal een wilde bedoeling! Ik wandel verder en het valt me op dat het overal erg rustig is. Oorzaak: Ramadan.

Maar ondanks dat kom ik toch weer vriendelijke mensen tegen en ik werd nog ook even uitgerookt!

Drie maanden

De afgelopen nacht heeft het wolkendek weer veel hemelwater losgelaten. Het is nog donker als ik aan de wandel ga. Geen bospaadjes vandaag, dat is te glibberig na al die nattigheid. In het dorp Bongan kom ik een vrouw tegen die haar (klein)kind draagt in een zak. Ze doet me denken aan aan de periode na de geboorte. Volgens de Balinese traditie mogen baby's de eerste drie maanden (105 dagen) de grond niet raken, omdat ze dan nog verbonden zijn met de spirituele wereld en als heilig worden beschouwd; ze worden tot die tijd rondgedragen en dit wordt gevierd met een speciaal ritueel, de Nyabutan ceremonie. Zij of hij wordt gedurende deze periode gedragen door alle familieleden. Dan na die 105 dagen is er een ceremonie waarbij de moeder de baby drie keer met de voetjes op de grond zet. Deze ceremonie, Nelan Bulanin, dient als een moment van zuivering en verwelkoming van de baby in het spirituele rijk (de reële en bovennatuurlijke wereld) voordat de vijf zintuigen van de baby volledig geactiveerd zijn. De ceremonie omvat reinigingsrituelen en gebeden. Ook wordt dan de eerste keer het haar geknipt. Ik groet de vrouw vriendelijk met een glimlach en mag een foto maken. Ik stiefel verder over het asfalt door de mooie frisgroene omgeving. Na een paar keer links-en rechtsaf neem ik de weg terug naar huis. Mijn benen vinden vandaag 10 km genoeg.

Zwanger op Bali

De ketel fluit. Tijd voor een bakkie thee. Vaste volgers weten hoe vroeg het is. Het is nog vrij donker maar dat is in vijf minuten voorbij en dan barst de bloem van het Balinese leven open. 

De eerste kilometers is er geen reuring behoudens een paar honden en twee fladderende moslimvrouwen op een gedateerde motor met achterop geen kentekenplaat, voorop wel waarbij vaag is te zien aan het jaartal dat de wegenbelasting niet is betaald. De vogels fluiten er ferm op los en dat is maar goed ook anders zou het een doodse stilte zijn en een dode natuur moeten we niet hebben op onze aardkloot. Op mijn lichtblauwe Hokaatjes stiefel ik naar het oosten parallel aan de zee totdat ik niet verder kan en dat is na 6.4 km. Een mooi moment om even te zitten voordat ik de hoofdweg oversteek en een banaantje te pellen. Dan kom ik een zwangere vrouw tegen. Niks bijzonders toch? Of toch wel? De geboorte vindt vaak thuis met de hulp van een vroedvrouw (Bidan). De kosten zijn 1 miljoen roepia. Maar steeds vaker gaat men naar het ziekenhuis omdat de volledige behandeling inclusief eventuele keizersnee 8 dagen gratis is. En het is veiliger bij complicaties. De vader krijgt direct na de geboorte de placenta mee naar huis. Bij de geboorte worden het vruchtwater, het bloed, het vet op de huid en de placenta beschouwd als catur sanak (de ‘vier broers en zussen’): de bescherm­geesten van de baby. De placenta wordt begraven in een speciale doos bij de voordeur. Een meisje links van de voordeur en een jongen rechts. De naam wordt aan de baby gegeven pas na 30 dagen en dan vindt ook de aangifte plaats bij de gemeente (Desa). Maar daarop zijn uitzonderingen. Op het Balinese eiland Nusa Penida is dit 42 dagen. De eerste 105 dagen (3 maanden van 35 dagen volgens de Balinese kalender) mag de baby de grond niet raken maar daarover schrijf ik volgende week veel meer. Na een flinke slok water loop ik verder naar het dorp Nusa Sari Kelod. Hier sla ik linksaf richting Melaya. En dan na 12.6 km doemt het “verzuringsmonster” op. Een overwoekerde betonnen trap van 49 ongelijke treden gestoffeerd met een laagje mos en algen. De verzuring is duidelijk te voelen en dus neem ik na de negenenveertigste trede even een blaasje alvorens ik verder loop naar huis. Na bijna 18 km vond ik het weer mooi geweest.

Simpel en erg tevreden

Het verzuringsmonster