Kraakhelder water

De AC hebben we gehele nacht aangelaten omdat het anders vrij warm is in de kamer. Dit resulteerde wel in een droge strot bij het wakker worden. Met een beetje schrapen en een paar slokken water voelde het al minder droog aan. Het is half 8 en het ontbijt wordt ons voorgezet. Soto sapi (rundvleessoep) met rijst en weer die gitzwarte koffie. 

We starten de mororen en gaan dan twee keer rechtsaf richting de Goa Kristal in Bolok. Volgens G Maps alsmaar 13 km rechtdoor en dat bleek dus niet zo te zijn. We misten een weg naar rechts en daardoor kwamen we steeds verder weg van onze bestemming. Maar de mensen hier zijn zeer behulpzaam. Twee mannen zagen ons tobben en mopperen en dus hebben ze ons terug gebracht (10km) naar de kruising waar het mis ging. Vanaf daar is het nog 15 km naar de grot met het kristalheldere water. De wegen op Timor zijn erg slecht. In Kupang is het redelijk maar daarbuiten is de weg gezegend met veel kuilen en gaten. 

Het is even zoeken want een bord aan de weg staat er niet. Wel bij de grot zelf maar dat is wat laat. Het hek zit op slot met een dikke ketting maar twee jongetjes zeggen ons dat we het nummer op bord moeten bellen en dan komt er iemand. En inderdaad zo gezegd zo gedaan. Na 15 minuten wachten in de brandende zon en geen streepie schaduw komt er een man met de sleutel en die gaat ons voor naar de grot. Het is 15 meter op gladde stenen naar beneden maar dan zie je wel iets bijzonders. Prachtig! Voor Jacqueline is het te glibberig en die besluit boven in de grotopening te blijven zitten. 

Mede door de lichtinval is het een prachtige grot die in 2015 is ontdekt. Het water is zo helder dat ik niet zag dat er in een gleuf water stond dus één natte sok en schoen. 

Het water is brak omdat het vlakbij zee is. We schuiven de man en het jongetje wat geld toe en we gaan weer. Onze volgende bestemming voor vandaag is de waterval van Oenesu (je zegt: Ohènèsoe). Weer een hele slechte weg er naar toe. Veel losse stenen, geen asfalt en enorme kuilen. Maar met beleid en rustig aan komen we er wel. We hebben ‘m gevonden. De waterval is prachtig maar alles eromheen is jammerlijk in verval. Het water zal altijd blijven vallen maar de rest zal geen jaren meer overleven. We nemen de tijd en frissen onze voetjes op in het heerlijke heldere water. Dat gedaan klauteren we via de afgebrokkelde traptreden omhoog en rijden terug naar het Guesthouse. Weer een mooie dag. De hoogste tijd voor relex en een hapje eten. Morgen gaan we met de auto naar Soe in het binnenland. 

Jacqueline gaat niet verder naar beneden, te glibberig.

De slechte weg naar de waterval.

Dat schiet lekker op zo’n afvalbak

De Sasando

Gisteren schreef ik dat we Kupang op de motor gaan ontdekken. Nou dat op de motor is nogal een dingetje. Niet zozeer de motor maar wel het huren hiervan. Door de Coronacrisis is het toerisme als een kaartenhuis ingezakt. Het toerisme was op Timor al niet erg groot maar nu is het helemaal niks meer. En toch heeft Timor veel te bieden en daarom zijn we hier. De te huren motoren zijn allemaal door de crisis verkocht. Maar door flink op straat te vragen en mede door de hulp van de vrouw des homestays is het toch gelukt om twee motoren te huren. De prijs is flink hoger (RP 95.000) dan normaal maar dat gaat de pret niet drukken. Het is gewoon fijn om zelf te bepalen waar heen te gaan en te stoppen waar we willen. Met een auto met chauffeur is het anders en die mot ook nog gratis meeeten😂😂. De mensen op straat waren enorm behulpzaam met het zoeken naar motoren. Ze vroegen zelfs vrienden of ze hun tweewieler willen verhuren maar dat doen ze niet want ze hebben hun motor zelf nodig. We zijn zelf ook nog wandelend op zoek gegaan maar we kwamen midden in de kampung gerecht en daar is zeker geen “verhuur”. Maar toch is het gelukt om ze te huren. De aanhouder wint!

Meer foto’s: klik op “foto’s” West Timor 2022…..in de rechterkolom van het blog.

Het is rond achten en we mogen aanschuiven voor het ontbijt. Nasi pecel met een zeer pittige pindasaus, fruit en een kop gitzwarte koffie. Een uur later komen ze de motors brengen. We betalen ze RP 20.000 pp exra zodat ze daarmee met een Gojek (brommertaxi) terug kunnen naar waar zijn vandaan zijn gekomen. Het zijn duidelijk niet de nieuwste modelletjes maar ze doen het dus kunnen we van A naar B. Voor één van de motoren is zelfs geen wegenbelasting betaald wat te zien is aan het jaartal op de kentekenplaat maar dat is ons probleem niet. Onze eerste stop is het huis van de familie Edon. Hier leert men het instrument Sasando te bespelen. Niemand thuis behalve de man des huizes. Hij legt wat uit en bespeelt het prachtige traditionele handgemaakte snaarinstrument. We schudden hem de hand en we gaan weer. 

De sasando, ook sasandu genoemd van Sandu of Sanu, is een buisciter, een harpachtig traditioneel muzieksnaarinstrument afkomstig uit Rote Island in Oost-Nusa Tenggara, Indonesië. De naam sasando is afgeleid van het Rote dialectwoord "sasandu", wat "vibrerend" of "klinkend instrument" betekent.  

Laten we gaan lunchen op strand Lasiana. Daar aangekomen…bijna geen kip te zien. We drinken een cola en we gaan weer. Volgens de vrouw van het drinkstalletje is het op zondag keidruk. Wij geloven haar! We rijden weer verder en slaan enige dikke kilometers verderop rechtsaf naar een ander strand. Veel lege stalletjes en een rommelige sfeer. Het zal ongetwijfeld een avondgebeuren zijn maar dan zijn wij alweer verderop. We duiken een warung in en doen ons goed aan een bord rijst met kip en groenten. Dit ritueel zullen we vaak moeten herhalen want veel meer en anders dan rijst eten ze hier niet. Met onze gevulde buikjes gaan we op zoek naar een familie die niet alleen de Sasando bespeelt maar ook maakt. Na 20 km, een stuk buiten Kupang in het dorp Oebelo, ligt het erf van Pengrajin Sasando. We worden heel vriendelijk ontvangen en gelijk gaat er iemand een welkomstmelodie op de Sasando pingelen. Een prachtig helder geluid. Als hij klaar is gaan we naar de naast het huis gelegen schuur. Helaas is er niemand aan het werk maar hier worden ze wel gemaakt wat duidelijk te zien aan het houtafval  en andere rommel op de vloer. De waaier (achterzijde) van het instrument wordt gemaakt van de bladeren van de Lontarpalm. Voor nog vijf te maken instrumenten hangen de bladeren te drogen.  De houten buis is van bamboe en de kop en de snaarknoppen zijn van Jati hout. Van origine komt de Sasando van het eiland Rote (daarover later meer). Het Jatihout kennen wij van de ramen en deuren op Bali. We worden uitgezwaaid en rijden terug (20 km) naar het Guesthouse. Het is mooi geweest voor vandaag. Morgen nog een motordag.

Een kerk in aanbouw, het Jezusbeeld staat er al

Naar Kupang

Het is zondagmorgen en niet alleen de vogeltjes fluiten maar wij ook want we gaan weer op stap. Het is 10 uur en Wayang komt onze hond Made ophalen. Zij gaat gedurende onze reis logeren bij Wayang.

We geven haar een dikke knuffel en we vertrekken. We rijden naar Sukawati. Daar wonen de ouders en broer van Wayan. We mogen onze auto bij deze lieve mensen op het erf parkeren. Na een bakkie koffie en wat geleuter brengt Komang, de broer van Wayan, ons weg naar Homestay Duyung in Sanur. Daar slapen wij een nacht zodat we fris naar het vliegveld kunnen. Maar eerst hebben we gistermiddag nog een biertje gedaan met onze vrienden Ning en Pops.

Na een paar flessen Bintang ging het naar de Italiaan “Massimo” voor een heerlijke pizza. Het is inmiddels weer ouderwets druk in Sanur. Het spookstadgevoel is weer verleden tijd. De toeristen mogen weer het land in en dat is goed te merken. De restaurants en andere horecagelegenheden die twee jaar lang leeg zijn gebleven waren weer gevuld met mensen. 

Het is nu bijna 5 uur in de vroege maandagmorgen en we gaan zometeen met een Grabtaxi naar het vliegveld. Bij de ingang van de Terminal Domestik (binnenlandse vluchten) moeten wij laten zien via de app. Peduli Lindungi dat we drie keer zijn ingeënt en dan vooral de booster (het rode certificaat). Dan mogen we doorlopen naar de incheckbalie van NAM Air. We zijn precies op tijd als de dames daar starten met hun werkzaamheden na een peptalk en het gebed met hun baas. Bij het inchecken laten we zien: paspoort, e-ticket en wederom het vaccinatiebewijs. En het is ons weer gelukt: stoelen met extra beenruimte bij de nooduitgang. Binnen Indonesië mag men reizen zonder test maar dan wel 3x geprikt. Na de incheck is het tijd voor koffie met een broodje want we zijn uit de homestay weggegaan zonder ontbijt. Tijdens het nuttigen van dit lekkers vullen we de E-HAC op de app in met de vluchtgegevens. De vliegmachine gaat met een kleine vertraging de lucht in richting Kupang op Timor. Maar eerst nog een tussenlanding van 20 minuten op Tambolaka op het eiland Sumbawa. Het is net een lijnbus…mensen eruit en mensen erin. Nog een uurtje en dan zijn we waar wij wezen willen….Timor. Bij aankomst is het lang wachten op onze koffertjes…ook hier is geduld een schone zaak…en er wordt nergens meer om gevraagd…geen certificaat en geen E-Hac. Na de bagagecheck lopen we naar buiten. We nemen een taxi (9.2 km) naar het Guesthouse Narisha. Er wacht daar een prima ruime kamer op ons. Alles goed behalve de deur die moet je met een flinke hens dichtknallen. Hij klemt en niet zo’n beetje ook.

De magen roepen om voedsel en dus naar de warung aan de overkant….lekker dichtbij. We worden daar bekeken als wezens van een andere planeet. Maar we breken het ijs door te laten horen dat we de taal spreken. Toch van dezelfde planeet zullen ze gedacht hebben! Het bordje rijst met groenten en rendang (draadjesvlees) smaakt prima. De middag vullen we verder met rusten en schrijven. Morgen gaan we Kupang en omgeving ontdekken op de motor.

Meer foto’s: klik op de rechterkant op foto’s onder West Timor 2022

Het vaccincertificaat van de booster (3e prik) die verplicht is. 

De peptalk bij de incheckbalie.

Bijna op reis

Nog twee dagen en dan gaan we na twee lange Coronajaren, weer op reis. Maandagmorgen vliegen we naar Kupang, de hoofdstad van West Timor.

Dorpsfoto van de week

 Hier valt altijd wel iets te halen.