donderdag 31 december 2015

Oudejaarsdag op de sawas

Het is Oudejaarsdag...ook in Yehkuning en omgeving. Ook dit is een drukke werkdag op de rijstvelden onder het toeziend oog van de sawareigers.




woensdag 30 december 2015

Bijna oud en nieuw

De fraaie natuur van de vroege morgen op de één na laatste dag van 2015. 
En dat recht voor de deur.



dinsdag 29 december 2015

Kerst in Indonesië


Vijf unieke feiten over Kerst in Indonesië



1. Twee dagen vrij

In Nederland kennen wij Eerste en Tweede Kerstdag. Ook in Indonesië zijn 25 en 26 december officiële feestdagen. Alleen worden 25 en 26 december in Indonesië geen Eerste en Tweede Kerstdag genoemd, maar libur Natal (Kerstdag) en cuti bersama hari Natal (gezamenlijke vrije dag na kerst). Dat Indonesië, een land waar de meerderheid van de bevolking moslim is, twee officiële vrije feestdagen kent om Kerst te vieren, kan uniek worden genoemd.

2. Neem geen grote tas mee naar de kerstdienst

Deze oproep komt van de Indonesische politie. De reden hiervoor is dat het bij zich dragen van een grote tas, argwaan kan opwekken. Stel je eens voor dat 100 mensen een kerkdienst bijwonen en ieder van hen draagt een grote tas bij zich. Hoeveel tijd is de beveiliging dan wel niet kwijt om elke tas apart te controleren. Sinds de bomaanslagen op kerken met Kerst in 2000, worden religieuze gebouwen met Kerst extra bewaakt. 

3. Sinterklas is de kerstman

In het huidige Indonesië wordt de kerstman 'Sinterklas' genoemd, met 1 'a'. 'Sinterklas' in Indonesië is dus niet onze Sinterklaas met dubbel 'a', en de grote, rode mijter. 'Sinterklas' in Indonesië is de kerstman. Verwarrend hè? Al gebruiken veel Indonesiërs tegenwoordig ook 'Santa Claus' om de kerstman aan te duiden.

4. Kue nastar en klappertaart

Twee soorten koekjes die in Indonesië vaak aan tafel worden opgediend met Kerst zijn kue nastar en klappertaart. Nastar is afgeleid van het Nederlandse ananastaart. Kue nastar zijn koekjes met ananasvulling, oftewel ananaskoekjes. Klappertaart is een traditioneel recept uit Manado, Noord-Sulawesi, met als voornaamste ingrediënt kokosvlees. Grappig dat deze twee koekjes met een 'echte Hollandse' naam niet in de Nederlandse winkels verkrijgbaar zijn. Wij zijn ze in elk geval (nog) niet in Nederlandse supermarkten tegengekomen; wel bij onze Indonesische vrienden en kennissen, die de koekjes zelf hebben gemaakt of hebben meegenomen/opgestuurd hebben gekregen uit Indonesië.

5. Verboden om elkaar fijne kerst te wensen

De Indonesische Raad van Ulama's (MUI) heeft een fatwa uitgevaardigd die het de moslimgemeenschap verbiedt christenen een fijne kerst te wensen. Toch trekken veel moslims in Indonesië zich niets van deze fatwa aan. Onze moslimvrienden op Facebook zijn in elk geval niet zuinig met het overbrengen van kerstwensen. 

maandag 28 december 2015

naar Bali in 2016

Voor degenen die in het nieuwe jaar voor de eerste keer naar Bali op vakantie komen hebben wij wat bruikbare tips.

Paspoort en visum
Om het land binnen te komen heeft men een paspoort nodig dat nog minstens 6 maanden geldig is. Tijdens de vlucht krijgt men een inreisformulier dat tot het vertrek in het paspoort blijft. Als toerist kunt u maximaal twee maanden in het land verblijven. Naast een geldig paspoort heeft u ook een visum nodig. Bij een verblijf tot maximaal 30 dagen kunt u dit visum bij aankomst op het vliegveld Ngurah Rai in Denpasar kosteloos verkrijgen. Dit gratis visum kan niet worden verlengd, dus verblijft u langer dan 30 dagen in Indonesië, dan dient u het visum al vóór vertrek te regelen via de Indonesische Ambassade in Den Haag.

N.B. Het gratis visum bij aankomst geldt voor 5 luchthavens: Denpasar, Jakarta, Medan, Surabaya en Batam.






Acclimatiseren

Het klimaat is tropisch en dat betekent rond de dertig graden met een hoge luchtvochtigheid. Gun jezelf de tijd om te wennen aan het klimaat, de drukte op straat, het geld, eten en drinken en laat je niet gek maken door allerlei aanbieders van transport en souvenirs. Geef jezelf een paar dagen om rond te kijken en de Balinese atmosfeer tot je te nemen. Ga je eerste excursie doen als je een beetje gewend bent aan de omstandigheden. De zon is meedogenloos dus ga niet in de zon liggen op het heetst van de dag. Zoek de schaduw op en geniet! En om uitdroging te voorkomen is het belangrijk veel water te drinken.
Een mens transpireert meer als dat hij of zij in de gaten heeft. Neem jezelf in acht en doe rustig aan of zoals ze hier zeggen "pelan pelan". 
Taxi's
De goede taxi’s zijn herkenbaar aan de blauwe kleur met aan de zijkant een blauwe vogel. Bij aankomst op het vliegveld Ngurah Rai is er bij uitgang aan de rechterkant, een desk van de Blue Bird Taxi’s. De prijzen per bestemming staan vast. Daar betalen en na ontvangst van het bonnetje meelopen met de chauffeur die herkenbaar is aan zijn blauwe batikshirt. Bij aankomst op de bestemming wil de chauffeur nog wel eens om extra geld vragen. Dit niet geven want u heeft al betaald.
Als je Bali niet kent dan is de kans groot dat je belazerd wordt. Om dit te voorkomen is het beste eerst een paar keer een Blue Bird taxi nemen. Deze taxi’s hebben een meter. Let op dat ze die aanzetten. Dan weet je de prijs en dan kan je ook andere taxi’s uitproberen. Spreek de prijs af voordat je instapt anders heb je een probleem bij het uitstappen. Schrijf het desnoods op en laat je notitie zien aan de chauffeur en als die goedkeurend knikt dan vertrekken. Dit geldt ook als je een dagtrip gaat maken met vervoer dat aangeboden wordt in de straat. Een dagprijs van RP 600.000 per auto is acceptabel.

 
Geldautomaat
Als je geld wilt pinnen bij een van de vele geldautomaten (ATM) let dan op het volgende. Haast alle ATM komen standaard met een bedrag van 500.000Rp. Maar je kan meer pinnen. Kies voor "Other Amount" en vul zelf het bedrag in. Bij een ATM die biljetten van 100.000rp geeft is dit 2.000.000rp (2 miljoen), voor een ATM met biljetten van 50.000rp is dit 1.000.000rp (1 miljoen) Bij de ATM van de BCA bank is dit zelfs 2.500.000rp en 1.250.000rp. Op de ATM staat bovenop aangeven welke biljetten je krijgt.



Geld wisselen
Als je geld wilt wisselen, en zeker wat grotere bedragen, ga dan niet naar een bank of een van de wisselkantoortjes, u krijgt daar altijd een slechte koers. Pak de taxi en rij naar Kuta Central of Sunset Road. Dit zijn twee betrouwbare wisselkantoren herkenbaar aan het rood/blauwe logo.
Ook in Sanur zit een betrouwbaar wisselkantoor herkenbaar aan de lichtkrant met de koersen. Dit zijn de werkelijke koersen.
Er zijn veel geldaanbieders maar die zijn vaak onbetrouwbaar omdat de aangegeven koers exclusief kosten is. Deze kosten krijg je pas te horen bij het aanbieden van je te wisselen geld.
een onbetrouwbare geldwisselaar...met de hand geschreven en de kosten niet duidelijk


dit is het goede en betrouwbare wisselkantoor
Afdingen 
In de Shopping Malls en grote winkels is afdingen niet aan de orde maar vooral op de markt en in de winkeltjes langs de straat is afdingen heel normaal. Vraag eerst naar de prijs en doe een tegenbod op ongeveer 1/3 van de prijs. Dus als ze RP 300.000 vragen begin dan met RP 100.000. En denk goed na of de prijs het wel waard is. Vaak zit je achteraf met waardeloze rommel. Bevalt de prijs je niet, loop dan gewoon weg. Als ze je terug roepen hebt je de goede prijs geboden. Zo niet dan is uw bod te laag. Maar geen nood, 10 meter verderop zit wel weer een winkel die ook hetzelfde verkoopt.
Als je iets koopt laat dan de verkoper nooit in je portemonnee kijken en er geld voor je uithalen. Als je nog nooit in Indonesie bent geweest dan loop je de eerste dagen altijd moeilijk te doen met al die biljetten. Houdt je portemonnee goed verborgen en stop wat losse briefjes in een broekzak. Betaal daar kleine bedragen mee. Laat nooit al je geld zien.

Autohuren
Huur je een auto en moet je benzine tanken, let dan goed op dat de pompbediende de teller op nul zet. Vaak hangen ze onder het mom van een grapje gelijk de slang in de tank, terwijl ze net daarvoor nog enkele brommers voorzien hebben.
Autohuren kan op diverse manieren. Via internet of op het vliegveld. De prijzen lopen sterk uiteen. Vooral de bekende bedrijven zoals Hertz en Avis zijn behoorlijk aan de prijs. Een prima goedkopere optie is om te huren via Balicarfinder in Ubud. Reserveren via internet, zij brengen de auto op het vliegveld en u betaald daar met contante dollars. De huurprijs is inclusief verzekering met een eigen risico van 300 US Dollar. Als je weer vertrekt dan komen ze de auto weer op het vliegveld of andere lokatie, ophalen. 
Bijna overal dien je parkeergeld te betalen. Dit is RP 2.000 of Rp 3.000 voor een auto en RP 1.000 voor een motor. Bij de grote toeristische trekpleisters is dit RP 5.000 voor een auto. Betaal dus nooit meer dan RP 5.000
http://www.balicarfinder.com

Souvenirs
Van schoenen, tassen en kleding is op Bali heel veel te koop. 95% van de bekende merken is allemaal nep behalve bij de officiële winkels maar daar zijn de prijzen ook westers.
Heb je eenmaal toch iets gekocht wat niet origineel is en daar is later iets mee dan kan je de garantie wel vergeten.
Heb je geen zin om veel tijd te stoppen in het kopen van souvenirs dan zijn de grote Oleh Oleh winkels een uitkomst. Zij hebben het complete Balinese aanbod aan souvenirs in een grote winkel. Elke taxichauffeur weet wel zo’n winkel te vinden.
Ook bij de Supermarkt Hardys in Sanur is een groot aanbod. De souvenirs in de shoppingmalls zoals Discovery en Bali Galleria zijn duur. Voor de echte souvenirs zoals houtsnijwerk ga je naar het dorpjes rondom Ubud. Daar betaal je nog aantrekkelijke prijzen. Niet in Ubud zelf want daar betaal je aanzienlijk meer. Regel een auto met chauffeur en ga een dag rondrijden door deze dorpjes.
Eten
De Balinese keuken kan heel erg pittig zijn. Ben je een liefhebber van heet eten dan is dat geen probleem maar als je de pepers niet kan verdragen dan kan dit heel vervelend zijn voor de stoelgang. Als je eten bestelt vraag dan altijd of het "pedis" is want het staat heel vaak niet aangegeven. Het goedkoopst kan je eten op een krukje in één van de stalletjes (warungs) langs de straat of op de "pasar malam" (avondmarkt). In de restaurants betaal je beduidend meer maar dan zit je wel op een stoel.

De koffer
Ga je voor de eerste keer naar Bali neem vooral niet te veel kleding mee in je koffer. Alles is hier zo goedkoop dat aan het einde van de vakantie de kans bestaat dat je met overgewicht of een te kleine koffer komt te zitten. Beter is het om hier wat goedkope korte broeken en t-shirts te kopen en die aan het eind van de vakantie weg te geven aan arme kinderen, zodat je voldoende ruimte hebt in je koffer voor souvenirs en kleding die je niet weg wilt geven.

zaterdag 26 december 2015

Onderweg gekiekt

Een bijzonder bouwwerk....de Balinese bouwlift.

vrijdag 25 december 2015

Een vochtige ochtend

Als het heeft geregend en de nacht is vochtig gebleven dan is het gras prachtig gezegend met druppels water en geeft een soort paddestoel de kans zich op te richten. Als de zon zich weer laat zien dan verdwijnen ze weer. Dus als je ze wilt zien dan vroeg uit de veren.

dinsdag 22 december 2015

Habis

"Habis" is een woord voorkomend in het Bahasa Indonesia. Vertaalt naar het Nederlands betekent dit "op" in de zin van het woord dat er iets niet meer voorradig of niet of nooit op voorraad is geweest. 
Ons is de afgelopen dagen wel zo zijdelings verteld dat tegen het einde van het jaar er vaak "habis" verkocht wordt. Maar och dat komt wel vaker voor en dan is het niet tegen het einde van het jaar. 
Gisteren zijn we om zeven uur in de morgen vertrokken voor een dagboodschappentrip naar Denpasar. Als wij die kant op gaan dan is onze eerste stop altijd Galery Papaya om daar koffie met een taartje te eten. Ons favorietje is een croissantje met vruchten en lekker veel slagroom. Maar wij konden 'm niet vinden tussen de andere vele lekkere broodjes. Helaas was ons broodje "habis". Dus dan maar een andere....ook lekker! Na de koffie naar de hele grote Carrefour. Hier kopen we kant en klare kipblokjes om eens een keer niet een stuk van een hele kip te hoeven plukken als we op onze manier Nasi- of Mie Goreng maken. Soms dient gemak de mens. Wij lopen onze kar achterna richting het kippenschap...wij zoeken naar de blokjes maar helaas, na navraag bij de aardige medewerkster, "habis". Goed, dan maar reepjes die ook gemakkelijk zijn. Op naar de zuivelafdeling voor de boter en de yoghurt. Yoghurt was er wel maar niet wat we zochten, de boter wederom "habis". Dan maar een ander merk...ook goed. De Carrefour laten we achter ons om vloeibaar wasmiddel te scoren bij de Lottemart vh de Makro. Onhandig manoeuvrerend met een niet topfitte kar, tussen de opgestapelde dozen in de zeer ietwat donkere soort loods, komen we aan bij het wasmiddelenschap. En ja hoor er staan er nog 4.....die zijn voor ons. Afrekenen en wegwezen. Linksaf naar Sanur om bij de Hardys Supermarkt wel de goede yoghurt te kunnen scoren. Ja hoor...helemaal gelukt. De hoogste tijd om naar Shoppingmall Bali Galeria te gaan want de tijd gaat al aardig dringen want uiterlijk drie uur willen we weer terug naar Yehkuning. Drie + drie uur rijden = 6 uur en dan begint het al te duisteren en rijden in het donker is hier geen aanradertje en dat proberen we dan toch maar te voorkomen. Mijn iPod heeft het begeven en dus naar de Apple Store om daar eens rond te kijken voor een vervangende iPad. Een mooie winkel met alle mogelijkheden van iMac, iPad en mini iPad keurig op een desk geplaatst om ze uit te proberen. Wij aan de slag met een schuinkijkend oog naar de display met de prijzen. Het internet was keurig bereikbaar en dus konden wij de diverse iPads uitproberen. We zijn daar een stief kwartiertje geweest en niemand van de vier aanwezige medewerkers heeft iets gevraagd of gezegd. Wij met onze genoteerde info de deur uit om een stukje verderop een koude koffie te nuttigen en zodoende wellicht tot een beslissing te komen welk model aan te willen schaffen. Eigenlijk waren we er snel uit...wij terug naar de Store. We lopen naar binnen, er wordt vriendelijk geknikt, wij kikken terug en lopen door naar de showdesk. Wij proberen nog één keer de iPad-mini 3 en wenken de verkoper. Het enige wat hij ons kon vertellen was "habis" en de iPad Air, iPad Air2 ook "habis". Het enige model wat op voorraad is de Mini met 128 GB en die hoeven we niet want die is voor ons te duur. Nu weten we waarom de medewerkers daar niet naar je toe komen. Ze hebben je niets te vertellen omdat alles "habis" is. Wij  verlaten deze Mall zonder een Apple-aankoop en gaan via Kerobokan naar huis. Dit is een wijk van Denpasar met de beruchte gevangenis waar ook een winkel zit met chemicaliën voor het zwembad. Wij naar binnen: "Graag 20 kg chloorkorrels"....de vriendelijke jongeman is druk bezig met zijn mobieltje en antwoord: " sorry habis"! 
We zijn er klaar mee en zetten koers naar huis maar eerst nog wel even tanken want die van ons rijdt ook niet op water. Bij het tankstation stoppen we bij pomp 1 en we worden direct doorgestuurd naar pomp 6 want dat is de enige pomp waar nog benzine in zit. De andere pompen zijn "habis". Maar beter benzine uit pomp 6 dan helemaal niets. Tegen kwart over zes waren we weer helemaal habis terug in het altijd niet-hectische Yehkuning. Wat een verademing! Op het vaak onzekere Bali is één ding wel zeker: de oliebollen op oudejaarsavond zullen niet "habis" zijn want die bakken we zelf! 

zondag 20 december 2015

Fijne Feestdagen

Wij hopen dat jullie genoten hebben van het lezen van ons blog in het afgelopen jaar.
* Fijne Kerst en een Gelukkig Nieuwjaar,
  Bedankt en gezondheid voor 2016!
* Happy Christmas and a great New year, 
   Thanks and cheers for 2016!
* Feliz Navidad y prospero Año Nuevo,
   Gracias y salute para 2016!
* Fröhliches Weihnachten und ein Glückliches Neujahr,
  Vielen Dank und prost für 2016!

zaterdag 19 december 2015

Vers gras

Na de regenbuien van de afgelopen dagen wordt het landschap niet alleen beheerst door de nieuwe rijstplantjes met de voetjes in het water maar ook door het verse gras. Vele dorpsgenoten hebben één of meerdere koeien in de voortuin staan en die lusten graag vers gras wat o.m. in de bermen wordt gesneden.
volop vers gras voor de koeien
en het mes regelmatig slijpen met een wetsteen

woensdag 16 december 2015

Groen Yehkuning

De afgelopen dagen heeft het lekker geregend en dus staan de sawas er prachtig bij. De omgeving van Yehkuning is een oase van rust en groen. Het is een genot om hier te mogen wonen.





zondag 13 december 2015

Vroeg op het strand

Vanmorgen vroeg tijdens het uitlaatuurtje met de hond was er weer genoeg te beleven op het strand. Terwijl onze Balinese rashond Madé haar maatje Mojo, de buurhond, weer had gevonden kwamen vele vissers terug van de nachtelijke vangst en werden opgewacht door familie en vrienden om de boot met de bootkar weer uit het water te rijden. Terwijl men zat te wachten op de vissers speelden de kinderen in het zwarte zand. De boten die niet waren uitgevaren liggen geduldig te wachten op het moment dat ze ook de zee mogen opzoeken behalve de "groene op z'n kant" want die zal voorlopig het ruime sop niet zien. 





donderdag 10 december 2015

Rondje rijstvelden

Vandaag op weg naar de markt van Negara ben ik even een blokje omgereden om de hardwerkende mensen op de sawas te kieken. Op deze pracht van Bali raken wij nooit uitgekeken. 




woensdag 9 december 2015

zaterdag 5 december 2015

Onderweg gekiekt

Een flinke kever zomaar ergens bij ons huis. Hij viel op door het luidruchtige gezoem.

donderdag 3 december 2015

Saba

Saba is een klein dorp globaal gelegen tussen Sanur en Gianyar in het oosten van Bali. Een prachtig gelegen kleine "kampung" waar de rijstvelden, die het komende regenwater heel goed kunnen gebruiken, een ware blikvanger zijn.
Een stukje voor- en achtertuin van Saba in 10 minuten gekiekt.
de zon opent langzaam de dag

het restant van de vorige oogst
de nieuwe oogst toept om water
prachtig!
kom maar op met die regen!