maandag 31 maart 2014

Hari Nyepi

Ogoh Ogoh is weer voorbij en vandaag is het Hari Nyepi (nieuwjaarsdag volgens de Balinese maankalender). De dag van de stilte. Vanaf 06.00 uur tot morgenochtend 06.00 uur mag er niemand zijn erf verlaten en moet vanavond alles donker blijven.
Ik was vanmorgen nog vóór zessen op het strand. Ik liep langs de verbrandingsresten van de Ogoh Ogoh poppen en ja hoor...er zijn altijd mensen die het halfverbrande resthout kunnen gebruiken. Net over zessen ging ik van het strand en ze waren nog volop aan de slag......maar ik weet zeker dat dit geen Hindoes waren. Hoezo elkaars geloof respecteren? Als er wat te struinen valt dan telt niets meer ook geloof niet!


zondag 30 maart 2014

Ogoh Ogoh (de optocht)

Vanmiddag om een uur of vier ging de Ogoh Ogoh optocht van start. In twee uurtjes tijd werden de poppen op bamboestokken door het dorp gedragen om aan het einde op het strand verbrand te worden en zodoende de boze geesten te verbannen.
Een impressie:
de voorganger







het begin van het einde van een pop
het laatste restje van een prachtige pop

Ogoh Ogoh (de poppen)

Vandaag is het de dag van Ogog Ogoh. De avond vóór Nyepi wordt Ogoh-Ogoh gevierd. In optochten worden de goden aangeroepen. In de vroege avond worden de geesten verdreven door het in brand steken van de poppen.
Op de dag voor Nyepi, de dag van de absolute stilte, is er een grote offer ceremonie aan de geesten van de onderwereld, voor het niet verstoren van de menselijke nederzettingen om 12 uur 's middags, de Tawur Agung Kesanga Ceremony. 's Middags start de Ogoh Ogoh processie, waarin o.a. grote poppen worden rondgedragen. Deze poppen verbeelden de slechte geesten. Elke "banjar" (dorpsdeel) maakt zijn eigen pop.  Begeleid door muzikanten die harde muziek maken en danseressen worden de poppen, gedragen op bamboestokken, door alle "banjars" van het dorp gedragen. 
De volgende dag is het Nyepi van 6 uur 's ochtends tot de volgende dag om 6 uur 's ochtends. Op deze dag van absolute stilte voor de Hindoe-gelovigen zijn er geen activiteiten, wordt er geen vuur aangestoken en is er geen verkeer en amusement. Men moet binnen blijven om te mediteren en te vasten, zonder harde geluiden en seks. Het is de bedoeling dat de slechte geesten denken dat Bali verlaten is. De stilte en het niet gebruiken van lichten is om de boze geesten die toch nog overvliegen in de waan te brengen dat Bali er niet is. Ze kunnen dus niet op het eiland komen, want wat je niet ziet en niet hoort, is er niet. Zelfs het vliegveld is gesloten, de ziekenhuizen zijn wel open. Toeristen moeten in hun hotel blijven en mogen ook geen licht naar buiten laten schijnen.
Ik heb vanmorgen op de motor een rondje gemaakt door het dorp en een paar omliggende dorpen. In elke "banjar" staat de pop klaar om vanaf vanmiddag in een optocht door het dorp gedragen te worden. 
Een kleine impressie van een aantal poppen die waren kunstwerken geworden zijn. 













vrijdag 28 maart 2014

Hari Melasti


De dagen voorafgaand aan Nyepi, de dag van de stilte op a.s. maandag 31 maart, zijn er 
overal op het eiland reinigings- en offerceremonieën (melasti of pembersihan). Vandaag tijdens het Hari Melasti-ritueel zuiveren de Balinese Hindoes hun lichaam. Hier in Yehkuning wordt deze ceremonie gevierd in en rond de tempel op het strand. De God Pratima staat centraal bij deze voor de Hindoes belangrijke ceremonie.
Van het gehele eiland rijden honderden Balinezen op de brommer en vrachtwagens vol gelovigen met Heilige objecten af en aan naar de verschillende stranden om deze te zuiveren in een aantal ceremonies. Water van de oceaan, Amerta (bron van het eeuwige leven), wordt teruggebracht naar de tempel in het dorp. 
Vanmorgen vroeg om half zeven was er nog niemand, behalve de priester, te bekennen in de strandtempel van Yehkuning. Toen wij tegen negenen het dorp uitreden om een bezoek te brengen aan vrienden in Lovina, kwam ons een enorme massa Hindoebalinezen, volledig gekleed in het wit, tegemoet om Hari Melasti te gaan vieren. Te voet, op de sekuter, met de motor, met de auto en achter in de laadbak van vrachtwagens ging men naar het strand.
vanmorgen om half zeven.....niemand te zien
09.00 uur een massale toeloop naar de strandtempel
met allerlei vervoermiddelen

zaterdag 22 maart 2014

Tumpek Landep

Een van de speciale dagen voor Balinese Hindoes is "Tumpek Landep" de dag  gewijd aan Sang Hyang Pasupati, de God van metalen werktuigen en wapens voor een goede functie en magische kracht. De viering van de deze dag ter ere aan de godin Shiva Betara wordt gehouden in elk huis en tempel.
de godin Shiva Betara
Met deze ceremonie, één keer per 210 dagen volgens de Balinese kalender, worden speciale gebeden gezegd aan deze God zodat deze materiële dingen sterk blijven en geluk brengen aan hun eigenaars.
Natuur en God omringt ons allen. Op Tumpek Landep wordt er fruit, gebak en bloemen aangeboden. Opvallend mooie stukjes van geweven palmblad worden op auto's, motoren, machines en heilige wapens geplaatst .

Geen Balinese huishouden of bedrijf negeert Tumpek Landep. Ceremonies, gebeden en offers zijn er van 's morgens tot' s avonds op deze dag van de Balinese kalender wanneer Gods zegen wordt gevraagd voor de 'wapens' van ons dagelijks leven”. In het verleden was deze dag meer gericht was op de wapens van de oorlog. De viering van vandaag zoekt genade voor de instrumenten van het dagelijks leven die we gebruiken in huis, op de weg, op de velden en de sawa's, kantoren en fabrieken op het eiland.

vrijdag 21 maart 2014

de Balinese knalpijp


We hebben het bijna allemaal gedaan. Kwajongensstreken. Het belletje trekken en hard wegrennen, een kopspeld met een draadje eraan in de stopverf van een raam steken en dan aan het draadje trekken…tik..tik..tik..tik..tegen het raam. En natuurlijk kwam er iemand naar buiten en dan zaten wij achter de bosjes te gniffelen want er was natuurlijk niemand te zien. Of een touw binden aan de deurknoppen van de twee buren. Aanbellen…en dan doet de ene de deur open en dan de andere maar nooit tegelijk. Of appeltjes en peren jatten zodat de boer je weer eens een keer achterna kwam. Allemaal onschuldige kattenkwaad, vonden wij! Kikkers vangen in de polder, een rietje in de achterste van de kikker steken en opblazen. Minder onschuldig maar wel lachen, vonden we toen. Nu wordt dit bestempeld als dierenmishandeling. En volledig terecht! Later maakten we zelf rookbommen van een elektrapijpje met daarin sterretjes, gebruikte poetskatoen met verlopen olie en mica van een oude jasbeschermer. Dat aansteken en een zwarte walmende rook nam bezit van de straat waar we speelden. Iets minder onschuldig! Of wat dacht van je suiker in de tank gooien van de motor met zijspan van de dorpspolitie! Dat was wel erg spannend maar des te mooier als we dan zagen dat de politie niet echt ver kwam. De nasleep maakten we gelukkig niet mee. Ook nog redelijk onschuldig, vonden wij. Of vanuit een telefooncel 100 bitterballen bestellen bij de cafetaria en op een adres laten bezorgen waar geen feestje was. Ook nog aardig onschuldig, vonden wij! In Holland zijn ze al jaren aan het kloten met zelfgemaakte vuurwerkbommen met veel ongelukken als resultaat. Dit is niet onschuldig, vinden we met zijn allen! Gisteren reed ik op de motor Negara binnen en opeens schrok ik me het lazarus. Een grote knal…en nog zo’n knal…en nog één. Momenteel is er hier een hype dat de jeugd knalt met een pvc-pijp. Ik noem het de Balinese knalpijp. En dat gaat als volgt. Een waterflesje zonder bodem wordt aan de bovenkant, half in een pvc-pijp bevestigd met zwarte elektratape. In het dopje van de waterfles wordt een soort vonkontsteking (denk aan een aansteker) geplakt met tape. Men draait het dopje met ontsteker van de waterfles eraf en men sprayt er vloeibaar aanstekergas in. Het dopje er weer op en men draait de pijp even heen een weer tussen de handen zodat het spulletje goed verspreid wordt en men drukt op de ontsteking zodat er een vonkje de pijp ingaat. Dit vonkje samen met het brandbare spulletje veroorzaakt een enorme knal. LEVENSGEVAARLIJK en absoluut niet onschuldig. En hoe groter de pijp des te groter de knal. Eigenlijk is het enigszins vergelijkbaar met het  carbietschieten in de Achterhoek. En als ik het over de jeugd heb dan loopt dat door tot mannekes van half in de twintig. Ze blijven hier heel lang kind! Weer zo’n gevalletje dat er eerst ongelukken moeten gebeuren alvorens er wordt ingegrepen. Als er wordt ingegrepen! Zo af en toe horen we ook van die knallen bij ons in het dorp. Gelukkig in veel mindere mate want onze hond Madé is er helemaal niet blij mee. Na zo’n knal zoekt ze het kleinste hoekje in de badkamer op en daar blijft ze een stief uurtje. Volgende week zondag is het Ogoh-Ogoh en dat gaat gepaard met veel knallen en het verbranden van grote poppen. Laten we hopen dat het knallen daarna voorbij is. Eén dag zeker want de dag erna is het Hari Raya Nyepi en dan is alles donker, stil en verlaten.
trots op de foto met de zelfgemaakte knalpijpen

donderdag 13 maart 2014

grote crematie

Toen ik vandaag uit Negara terugkwam was de weg afgesloten wegens een grote crematie. Het was een crematieoptocht met twee overledenen en veel gevolg.
Een kleine impressie:



onderweg gekiekt

Een mooie dag. De afgelopen nacht heeft het flink geregend, prima voor de tuin. Nu is het zonnig, een paar wolkjes en geen wind. De temp. is 29,8 graden met een LV van 75%.
jonge rijstplantjes poten op de sawa's van Yehkuning

woensdag 12 maart 2014

Een lekke band

Vandaag is het Hari Raya Pagerwesi. Een feestdag! Vanmorgen was het al een grote troep op het strand en na vandaag zal het op straat ook een grote troep zijn want in de buurt van de tempel, bij ons net om de hoek, wordt bij een feestje alles op straat achtergelaten. De afgelopen weken is gebleken dat de linkerachterband langzaam zijn lucht verloor. Om de vier dagen oppompen is ook niet de oplossing dus heb ik 'm vandaag toch maar gewisseld voor de reserve en nauwkeurig bekeken. En ja hoor...een spijker! Reservewiel eraf....krik eronder en gaan....nou nee niet echt! Tijdens het wisselen van de van band kwam ik erachter dat de krik niet hoog genoeg kwam om de auto van de grond te krijgen. Eerst een blok hout van 12 cm. dik onder de krik en dan omhoog! Maar wie heeft er tegenwoordig nog een blok hout in de auto? Weinigen! Dus gaan wij dat maar wel aan de standaarduitrusting toevoegen. Niet overbodig! Stel je voor: je staat midden in de rimboe en je komt 12 cm. tekort! Niet echt geweldig! Dit lijkt me toch een aardig foutje van Toyota. In Negara zit een keurig bandenbedrijf. Een heel aardige jongen heeft de band met een rubberprop weer gerepareerd. De kosten: RP 15.000...zeg maar nog geen euro.
de boosdoenende spijker  
eerst de krik eronder met een blok hout...niet zichtbaar

Hari Raya Pegerwesi

Vandaag is het Hari Raya Pagerwesi. Dit is is de dag waarop de Balinezen de versterking van hun geest en ziel tegen de kwade krachten vieren.
Pagerwesi wordt ook wel "Rerainan Gumi" door de Balinezen genoemd. Het wordt elke 210 dagen gevierd op de woensdag van Shinta (de eerste week van de Balinese Pawukon kalendersysteem).
Etymologisch Pagerwesi is afgeleid van de twee Balinese woorden pager en wesi , die omheining en ijzer betekenen. Het ijzeren hek is een symbool van sterke zelfbescherming en op Pagerwesi richt de Balinees zich op het opbouwen van een sterke persoonlijke verrijking om ervoor te zorgen dat het kwaad niet hun verstand, spraak en daden niet zal schaden in hun omgeving.
De God die wordt aanbeden op Pagerwesi is Sanghyang Paramesti Guru of God Siva - de god die verantwoordelijk is voor het uitroeien alle slechte en kwade entiteiten in de wereld.
In veel regio's in Bali, wordt Pagerwesi beschouwd als een echt belangrijke feestdag die uitzonderlijk wordt gevierd op een gelijkaardige manier zoals Galungan. De Balinezen tonen hun dankbaarheid aan Sanghyang Paramesti Guru door offers te brengen, te bidden in hun huizen en het bezoeken van de tempels .
Voorafgaand aan Pagerwesi , zijn er twee kleine ceremonies, genaamd Soma Ribek en Sabuh Mas.
Soma Ribek wordt gevierd op de maandag voorafgaand aan Pagerwesi en is gewijd aan de godin van de rijst, Bhatari Sri. Door het aanbidden van de godin hopen de Balinezen dat Bhatari Sri hen zal zegenen met een volle rijstschuur in het komende jaar.
Dinsdag voordat Pagerwesi is vernoemd Sabuh Mas  Etymologisch Sabuh betekent spreiding en mas betekent goud. Op deze vrije (ceremonie) dag, aanbidden de Balinezen de god als een schatgever, in de hoop dat de god, het komende jaar, hun dagen vullen met goud. .

zondag 9 maart 2014

Seraswati

Het is de laatste dagen prachtig zonnig en warm weer. De temp. stijgt in de middag naar 35 graden. Het lijkt erop dat de regentijd weer voorbij is en dat de droge tijd zich aanbiedt.
Vanmorgen waren we niet alleen op het strand. Gisteren werd de godin Seraswati aanbeden middels veel ceremonies en dat betekent dat de dag erna iedereen en dan vooral kinderen naar het strand gaat om te zwemmen en te spelen.
Saraswati is de Hindoe godin van de wijsheid. Zij was de gemalin van Brahma, de god van de schepping. Ze maakte deel uit van de Tridevi, een drievoudige godin vorm die haar twee metgezellen, Parvati en Lakshmi combineert. Saraswati wordt meestal gemaakt afgebeeld met vier armen, zittend op een lotusbloem. Ze speelt een vina en wordt ook afgebeeld met gebed kraal of een boek. 
Zij is ook de godin van de rivier Saraswati. Haar vahana (mount), is een zwaan.

zaterdag 8 maart 2014

de FlipFlop

Het is een onderdeel van het Balinese straatbeeld. Ze zijn luchtig en 100% ventilerend. Vaak volledig plat en vaak niet ondersteunend. Het voetbed is vaak heel erg ver te zoeken. Vaak vervaardigd van de allergoedkoopste materialen zoals plastic en andere rubbersoorten. Door de volledig openheid is de indringende geur van zweetvoeten niet te  bespeuren behoudens bij degenen die altijd meurende voeten hebben. Dit zal ongetwijfeld met het klimaat en persoonlijk onderhoud te maken hebben. Absoluut niet geschikt om lange afstanden te overbruggen zoals wandeltochten want ook de grip op ongelijke ondergrond is minimaal tot nihil. Verkrijgbaar in allerlei kleuren en designs. 
niet geschikt voor de lange afstanden
De wat meer te bestedenen der deze aardkloot schaffen ze aan in zacht leder. Dit zijn de chiquere en vaak duurdere en trendy modelletjes. Indien gewenst op maat gemaakt. Kost wat meer maar dan heb je ook wat meer. Het ziet modieuzer maar geeft geen garantie dat ze een langere levensduur hebben. Het in- en uitschieten gaat snel en gemakkelijk. We hebben het over de Flip-Flop. De overbekende wereldwijd gedragen teenslipper die ook uitermate populair is op Bali en andere delen van Indonesië en Azië omdat ie erg goedkoop en erg gemakkelijk is. Vóór onze Bali-tijd moest ik er helemaal niets van hebben. Dat “alsof mijn sok dubbelzit gevoel” tussen mijn tenen was niets voor mij. Ik ging voor de gewone slipper zonder teenveter maar dan wel het lederen exemplaar. Inmiddels ben ik helemaal omgeslagen en gewend aan dat friemelgevoel tussen de tenen. Sterker nog…ik voel het niet meer….zó gewoon! Als een volleerd balletdanser schuif óók ik de Flip-Flop gemakkelijk in en uit. Normaal lopen met optillen en afwikkelen van de voeten, is op deze platjes niet te doen. Men loopt niet maar sloft. Het sloffen ontstaat doordat de voet de flip-flop dreigt te verliezen. Maar door de krampachtige houding van de grote teen en de lange teen ernaast blijft ie middels het plastic steeltje hangen aan de half opgetilde voet totdat ie weer naast de andere voet wordt geflopt. Hierdoor ontstaat het flipfloppende geluid van een sloffende olifant die probeert geluidloos naderbij te komen. Geruisloos wegkomen zoals de pastoor en dominee kan je vergeten met die dingen aan je voeten. Door de slepende beweging ontstaat er op termijn toch een stram gevoel in de kuiten waardoor na het opstaan ’s morgens het rekken en strekken der kuitspieren geen overbodig gedoe is. Als de flip-flop het slijtagetraject in dreigt te gaan, dan is de voorzijde het eerst aan de beurt. En dat merk je als de voorkant van de zool dubbelslaat en blijft hangen en je dan net een struikelpartij kan voorkomen. Met enige druppels van de chinese driesecondenlijm is de dubbelklappende voorflap weer te repareren en kan de flip-flop zeker nog enige maanden in gebruik blijven. Het is zeker aan te raden een extra nieuw paar achter de hand te houden want voor dat je het weet zijn deze maanden voorbij en zijn ze echt vuilnisbakwaardig versleten. Ik houdt er een voorraad van twee paar op na want maatje zesenveertig is schaars verkrijgbaar. Zo af en toe heeft de Carrefour in Denpasar een uitschieter naar boven met zijn maatjes en dan is ie voor mij...in het karretje. Fleurig en kleurig is het zeker want overal waar je komt beweegt men zich erop voort en staan ze uitgezwiept voor de stoepjes.

dinsdag 4 maart 2014

Ceremoniebloemen

Bali staat bekend om zijn ceremonies. Groot en klein. De Hindoe-Balinezen zijn vóór een ceremonie al dagen bezig om allerlei grote en kleine offertjes te maken. Vaak bestaat zo'n offertje uit een van palmbladeren gevlochten mandje, bloemen, fruit en wierook. Bij ons op het park wordt er regelmatig door één van de werkers een offertje neergezet met een heus bakkie koffie. Dit om de goden goedgezind te houden.
In Seririt (Noord-Bali) staan langs een doorgaande straat allemaal stalletjes met bloemen en andere attributen bestemd voor de offertjes. Eén van het bekendste bloemetje is het oranje Afrikaantje.



zaterdag 1 maart 2014

een stukje natuur

Het was vanmorgen 07.00 uur en de zon  wilde zich eigenlijk niet laten zien maar gedurende de dagelijkse kleine strandwandeling werd ie steeds vriendelijker. Het is inmiddels 08.00 uur en de lucht kleurt strakblauw met een warme bol die steeds verder omhoog komt. De temp. is 25 graden en er staat geen wind.
Een kleine kijk in de natuur van hedenmorgen.